facebook  twitter

Nakon nekoliko regionalnih konferencija, iniciranih i organizovanih od strane ADP Zid-a, u Beogradu su se, 24. i 25. aprila 2023. godine, sastale sve najznačajnije organizacije Jugoistočne Evrope, koje se dominantno bave pitanjima i modelima priuštivog stanovanja. Riječ je o neformalnoj zajednici koja predstavlja model za razvoj partnerstava i zajedničkih inicijativa, kreiranoj za adekvatniji pristup građanima, partnerima i pobornicima priuštivog stanovanja. Cilj sastanka bio je mapiranje vještina svake organizacije, predstavljanje postojeće prakse u ovoj oblasti, definisanje ciljeva kao i načina budućeg rada.

Iz Asocijacije za demokratski prosperitet – Zid, prije svega izražavamo žaljenje zbog prunuđenosti da, samo, u okviru Javne rasprave učestvujemo u izradi Nacrta zakona o legalizaciji bespravnih objekata. Smatramo da je pri izradi navedenog zakona, država bila u obavezi da formira radnu grupu, što je i podzakonska obaveza pri izradi novih zakona. Iako je formalni poziv civilnom sektoru postojao za učešće u radnoj grupi za izmjene Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata, faktički i unaprijed je postojao stav ministarstva da se rade tri odvojena zakona.

Housing Policy and Space Management is a policy that provides adequate or affordable access to housing, along with an employment policy and that is the main challenge in achieving the security of citizens of Montenegro.

The current state on the housing sector in Montenegro has many similarities with the rest of the Western Balkans countries, such as BiH, North Macedonia and Serbia.

Regionalni Housing Forum

14 Apr 2022 Written by

Asocijacija za demokratski prosperitet – Zid Vas sa zadovoljstvom poziva da uzmete učešće na Housing forumu.


Na skupu otvaramo prostor za učešće 50 predstavnika institucija, organizacija na lokalnom, regionalnom i medjunarodnom nivou, student i profesore i sve zainteresovane za temu priuštivog stanovanja. Skup će se održati u Training&Event centru Kuća Čubranović 1630, Podgorica. Početak oba dana foruma predviđen je u 09.30h.

Strategije razvoja priuštivog stanovanja kroz svoje ciljeve i akcije treba da odredi promjenu načina razmišljanja javnosti regiona o načinu razvoja fonda stambenih jedinica namijenjene stanovanju građanima koji nisu u mogućnosti da obezbijede siguran prostor za boravak. COVID pandemija istakla je mjesto življenja kao siguran prostor koji značajan broj građana zbog izraženog procesa komodifikacije nije u prilici da osigura za sebe i svoje porodice. Kako do promjene, koji su to modeli i kako doći do njihove realizacije centralna tema je ovogodišnjeg foruma.

Konceptualno, Forum će biti sastavljen iz nekoliko različitih formata. Regionalni panel okupiće predstavnike regionalnih inicijativa i niz eksperata iz evropskih i globalnih inicijativa na kome će, uz učešće zainteresovanih strukovnih udruženja, predstavnike lokalnih i institucija na državnom nivou, biti razgovora o strateškom razvoju.

Kroz hibridni model meet-ups, učesnicima će biti predstavljeni modeli dobre prakse adekvatnog stanovanja. Ova forma skupa obradiće i pitanje zašto je land policy značajna za priuštivo i održivo stanovanje. Ili pitanje da li urbana regeneracija nakon prirodnih ili katastrofa izazvanih divljom gradnjom može biti alat za razvoj adekvatnog stanovanja. Podržavajući servisi stanovanju, kao i koncepti stanovanja za vulnerabilne grupe, kao što je housing first, biće takođe u fokusu planiranih panela. Kroz formu video uredaka i prikazivanje dokumentarnih filmova, forum će vizuelno predstavi pojedine izazove prouzrokovane politikama stanovanja i njihovim lošim upravljanjem.

Ovaj skup je i prilika za aktere regionalnih inicijativa da razgovaraju o saradnji sa inicijativama i internacionalnim mrežama čiji predstavnici prisutnim na ovom skupu.

Forum se realizuje u sklopu projekta „Servis za psiho-socijalnu podršku korisnicima socijalnog stanovanja i porodica u riziku od beskućništva”, finansijski podržanog od Evropske unije kroz Program Evropske unije i Crne Gore za zapošljavanje, obrazovanje i socijalnu zaštitu, i kofinansiran od strane Ministarstva javne uprave Crne Gore.

Za sve dodatne informacije stojimo vam na raspolaganju kroz direktni kontakt putem telefona 020 207 130 ili na mail politike@zid.org.me

28. oktobra obilježavamo Svjetski dan Prava na grad pokretanjem kolektivne deklaracije, zasnovane na urbanoj oktobarskoj debati o pozitivnim i negativnim uticajima COVID-19 na pravo na grad i tematskom radu „Uticaj Covid-19 o pravu na grad“.

Izrada politike stanovanja

15 Jul 2021 Written by

ADP-Zid kroz učešće Božine Steševića i Igora Miloševića učestvuje u radnoj grupi za izradu Strategije stanovanja i Zakona o stambenoj podršci ili ti Zakona o priuštivom stanovanju koji po nama treba da kreiraju osnovu za izradu takve politike stanovanja koja će pomoći onima koji zbog ekonomskog statusa i specifične socijalne situacije nisu u mogućnosti da na tržištu sebi i svojoj porodici siguran dom.

Predstavnici ADP – Zid-a i Opštine Berane su 26. januara održali sastanak u prostorijama Opštine Berane i to u sklopu projekta „Psiho-socijalni servis podrške za korisnike usluga socijalnog stanovanja i porodice u riziku od beskućništva“. Sastanak je poslužio za razmjenu mišljenja i iskustava u radu sa korisnicima socijalnog stanovanja, kao i planiranju daljih koraka u implementaciji projekta.

U okviru projekta uspostavljen je servis koji će pružati psiho-socijalnu podršku socijalno ugroženim porodicama u napuštanju stanja socijalne potrebe ali istovremeno pomagati u adekvatnom korišćenju i održavanju socijalnih stanova podržavajući njihovu infrastrukturu.

U servisu su angažovane psihološkinja i socijalna radnica koje će u sklopu projektnih aktivnosti biti u stalnom kontaktu sa korisnicima socijalnih stanova, biti im dostupne za sve nedoumice. One će redovno obilaziti teren i biti veza i kontakt tačka kako za korisnike socijalnih stanova, tako i za Opštinu Berane i na taj način olakšati proces i obezbijediti sistematizovaniji rad kad je ova tema u pitanju.

Kroz rad na terenu, sporvedeno je ispitvanje potreba korisnika socijalnih stanova, čiji rezultati će pomoći u postavljanju daljih aktivnosti projekta. Uskoro se planira angažovanje domaćinskih porodica u okviru zgrada socijalnog stanovanja u Beranama. To su porodice koje su već korisnici socijalnog stanovanja, koje nakon treninga i obuke počinju da pružaju svakodnevnu podršku komšijama - ostalim korisnicima socijalnog stanovanja i doprinose stvaranju osjećaja zajedništva kroz podršku u organizovanju zajedničkih aktivnosti na nivou ulaza u kojima žive i kroz direktnu saradnju sa servisom.

Na sastanku je dogovoreno da saradnice u Servisu, u saradnji sa nadležnim Sekreterijatom u Opštini Berane rade na formiranju i proširivanju baze korisnika socijalnih stanova u Beranama. Baza treba da bude sveobuhvatna, usmjerena ka korisniku i treba da posluži ne samo Opštini, Centru za socijalni rad i novonastalom Servisu za psihosocijalnu podršku korisnima socijalnih stanova i porodicama u riziku od beskućništva, nego i samim korisnicima i to kako bi na što lakši i jednostavniji način ostvarivali svoja prava.

Ova baza treba da bude primjer pozitivne prakse i ostalim lokalnim samoupravama, kao korak u pomjeranju politike socijalnog stanovanja ka adekvatnom stanovanju.

Projekat je finansijski podržan od strane Evropske Unije kroz Program Evropske unije i Crne Gore za zapošljavanje, obrazovanje i socijalnu zaštitu, i kofinansiran od strane Ministarstva javne uprave Crne Gore. Projekat imlementira ADP - Zid u partnerstvu sa Opštinom Berane i Hausing centrom iz Beograda.

Globalna platforma Right to the city, Habitat international Coalition i United Cities and Local Governments organizovali su kolektivni dijalog između specijalnih izvjestilaca Ujedinjenih nacija, organizacija civilnog društva i lokalnih i regionalnih vlada četvrtog decembra ove godine.

Nadovezujući se na prethodnu saradnju koju su tri organizacije i njihovo članstvo ostvarili sa različitim nosiocima mandata, ova inicijativa imala je za cilj jačanje i podršku njihovom radu, identifikovanje mogućih područja i kanala saradnje, kao i saradnju sa organizacijama civilnog društva i lokalnim samoupravama pod okvir Prava na stanovanje i Prava na grad.

U ime Asocijacije za demokratski prosperitet – Zid učestvovao je Igor Milošević koji je doprinio diskusiji upoznavajući druge učesnike za situacijom u Crnoj Gori, ističući nedostatke i probleme sa kojima se Crna Gora suočava, a u vezi politika i prava na stanovanje i vodu.

Ova diskusija predstavlja početak povezivanja kroz spektar prava na stanovanje i prava na grad.

UIzmeđu ostalih, učesnici ove diskusije su bili specijalni izvjestioci UN-a, i to Balakrishnan Rajagopal, specijalni izvjestilac UN-a za pravo na adekvatno stanovanje, Pedro Arrojo-Agudo, specijalni izvjestilac UN-a za ljudska prava na bezbjednu vodu za piće i sanitarne uslove, Felipe Gonzalez Moralez, specijalni izvjestilac UN-a za ljudska prava migranata i Victor Madrigal-Borloz, nezavisni ekspert UN-a za zaštitu od nasilja i diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta.

Posebna pažnja je usmjerena na dalji rad i ono na čemu će se on zasnivati. Svi učesnici su istakli osnovne prioritete u daljem radu, posebno kad je pitanju izvještaj čije objavljivanje može da se očekuje u martu 2021. godine.
Specijalni izvjestilac UN-a za ljudska prava na bezbjednu vodu za piće i sanitarne uslove je posebno istakao da će se posvetiti problemu toksikacije rječnih tokova, na šta se predstavnik Zid-a nadovezao i naglasio značaj zaštite, ne samo već zagađenih voda i rječnih tokova, već i onih rijeka koje još uvijek nisu zagađene ali im prijeti takva opasnost zbog sve većeg interesovanja za ulaganje u mini hidroelektrane. Napomenuo je da je upravo takva situacija u Crnoj Gori, koja je jedna od onih država koja je bogata vodom i čije vode treba da se zaštite prije njihove toksikacije i stavljanja rječnih tokova u cijevi. Takođe je napomenuo važnost razvoja adekvatnih politika stanovanja i i sveukupne potrebe za usmjeravanje pažnje na politiku stanovanja i to sve na nivou Ujedinjenih nacija.

Asocijacija za demokratski prosperitet - Zid se raduje kontinuiranoj i produbljenoj saradnji sa Ujedinjenim nacijama, koja je ostvarena ranije i to učešćem bivšeg izvjestitelja Ujedinjenih nacija za pravo na adekvatno stanovanje Leilani Fahra na konferenciji na temu Adekvatno stanovanje na Zapadnom Balkanu na kojem je potpisana deklaracija o saradnji između regionalnih i međunarodnih partnera poput HIC-a i Right to the city-a.

31. oktobar je dan kada se obilježava Svjetski dan prava na grad i Asocijacija za demokratski prosperitet, kao članica globalnog pokreta „Right to the city“ iz Crne Gore, pridružuje se ostalim članicama ovog pokreta u povećanju razumijevanja i ukazivanju na probleme sa kojima se suočavaju ljudi širom svijeta, naročito u dijelu kršenja ljudskih prava na stanovanje.

 

Kao što deklaracija Pokreta Pravo na grad i kaže, Pravo na grad se shvata kao pravo svih stanovnika, sadašnjih i budućih, stalnih i privremenih, da nastanjuju, koriste, zauzimaju, proizvode, transformišu, upravljaju i žive u gradovima, mjestima i naseljima koja funkcionišu kao sigurni, inkluzivni, održivi pravedni i demokratski definisani prostori i dobra namijenjeni za uživanje u životu, dostojanstveno i u miru.

Ono sa čim se susrećemo širom planete jeste kršenje ljudskih prava na stanovanje kao što su prinudne deložacije, uskraćivanje pristupa prirodnim resursima, oduzimanje zemljišta ili nepriznavanje ljudskog prava na adekvatan smještaj, ili učešće javnosti u donošenju bitnih odluka koja se odnose na pristupačnost.

Posebno na današnji dan, kada se obilježava Svjetski dan prava na grad, pokret Right to the city upućuje hitni apel Ujedinjenim nacijama, međunarodnim i regionalnim tijelima, a članice svim državama i vladama i lokalnim institucijama, organizacijama civilnog društva i stanovnicima da podrže mjere u smjeru sprječavanja kršenja ljudskih prava na stanovanje.

Ovim putem ADP – Zid želi da ponovi i ono na šta dugi niz godina ukazuje, a tiče se politike stanovanja u Crnoj Gori:

-         -Nacionalna politika stanovanja treba da se mijenja i razvija i to u smjeru politike adekvatnog stanovanja, ali i da pruži podršku razvoju fonda koji će podržavati razvoj ovakve politike na lokalnom nivou. Koncept adekvatnog stanovanja podrazumijeva pristup i sigurnost krova nad glavom svim onim porodicama ili pojedincima koji na tržištu nisu u mogućnosti da u sopstvenoj režiji riješe pitanje stanovanja. Uvođenjem prava na stanovanje u Ustav Crne Gore, i prihvatanje principa zaštite ovog prava definisanog Evropskom socijalnom poveljom, za šta se zalažemo poslednjih nekoliko godina, omogućilo bi se lakše definisanje i sprovođenje nacionalne stambene strategije, koja bi imala za cilj da omogući priuštive i adekvatne stanove svim grupama stanovništva koji nisu u mogućnosti ovo pitanje da riješe na tržištu. Razvoj ovakve politike suzbilo bi i rasprostranjenost deložacija koje se, usljed pandemije, nažalost, u većem broju mogu očekivati u perspektivi.

-         -Politika stanovanja u Crnoj Gori je u nadležnosti lokalnih vlasti, jer je lokalna uprava ta koja bi trebala najbolje da prepoznaje potrebe stanovništva, pa tako i probleme stanovanja građana. Da bi se adekvatno sagledali problemi u ovoj oblasti neophodno je analizirati stambenu situaciju, prikupljati i sistematizovati podatke sa terena, obilaziti stambene jedinice i njihove korisnike.

-         -Kako bi se razvio program lokalnog adekvatnog stanovanja, jedinice lokalne samouprave treba da preuzmu odgovornost i obaveze u tom smjeru i da pruže najbolju moguću podršku svojim građanima i to u skladu sa njihovim potrebama. Sa tim u vezi, lokalne jedinice samouprave treba da ulože napor u razvijanje lokalnih planova stanovanja i to u smjeru adekvatnog stanovanja za sve svoje građane.

-         -Pored svega navedenog, sami programi stanovanja ne mogu da funkcionišu sami za sebe. Programi za ugrožene često prate podržavajući servisi, koji u svom djelovanju podrazumijevaju i psiho-socijalnu podršku za svoje korisnike koji služe kao pomoć korisnicima socijalnih stanova da izađu iz potrebe za socijalnim davanjima, što bi trebao da bude cilj svake Opštine i države uopšte. Sa tim u vezi, ADP – Zid je u saradnji sa Opštinom Berane i Housing centrom iz Beograda započeo rad na projektu „Servis psiho-socijalne podrške za korisnike socijalnog stanovanja i porodice u riziku od beskućništva“. Ovim putem pozivamo lokalne uprave da prate razvoj ovog servisa i da iskoriste njegov razvoj u Beranama za repliciranje u svojim opštinama.