facebook  twitter

Pitanje socijalnog stanovanja u Crnoj Gori

01 jul 2014
15374 puta

U organizaciji Asocijacije za demokratski prosperitet-Zid održan je intersektorski forum o politikama socijalnog stanovanja u Crnoj Gori. Forum pod nazivom „Humanizacija pitanja bezbjednosti – politika socijalnog stanovanja za sve građane CG“ okupio je predstavnike različitih institucija i organizacija sa ciljem da se utvrdi trenutno stanje u ovoj oblasti.

Forum je segmentiran na tri dijela, na način što su u uvodnom dijelu kroz uvodna obraćanja o temi govorili Igor Milošević, direktor ADP-Zid, Vojislava Popović iz Direktorata za prostorno planiranje, Srđa Keković, predsjednik Unije slobodnih sindikata Crne Gore i Vladimir Bošković, direktor Libertaska.

Direktor ADP-Zida Igor Milošević prisutnima je objasnio povezanost koncepta Human Security i socijalnog stanovanja, pritom ističući da pomenuti koncept nije u dovoljnoj mjeri prepoznat u Crnoj Gori. S druge stranem, politika socijalnog stanovanja prije svega mora uticati na smanjenje nesigurnosti građana i biti usmjerena ka onim ciljnim grupama koje iz vlastitih prihoda nisu u mogućnosti da dođu do adekvatnog stambenog prostora na tržištu.

,,Humanizovana sigurnost za razliku od tradicionalnog shvatanja bezbjednosti u centar dešavanja postavlja pojedinca. Potrebno je ispuniti nekoliko uslova kako bi mogli reći da je građanin bezbjedan. Građanin mora biti oslobođen od straha, oslobođen od nemaštine i mora imati život dostojan čovjek“, istakao je direktor Zida-a.

Prema njegovim riječima potrebno je temeljno pristupiti analizi pitanja socijalnog stanovanja u Crnoj Gori, preispitati postojeće politike i neprestano raditi na pronalaženju novih rješenja.

Vojislava Popović iz Ministarstva održivog razvoja i turizma govorila je o mjerama koje je država preduzela u prethodnom periodu kako bi se regulisala oblast socijalnog stanovanja. Naročito je istakla značaj Zakona o socijalnom stanovanju koji je usvojen 2013 godine, kao i Program socijalnog stanovanja za period 2014 – 2017 kojeg je Vlada Crne Gore usvojila na jednoj od posljednjih sjednica.

,,Zakonom o socijalnom stanovanju je propisano da pravo na socijalno stanovanje imaju svi državljani Crne Gore bez rješenog stambenog pitanja. Takođe određene su prioritetne grupe i načini na koje one mogu ostvariti svoja prava“, rekla je Popović.

Predviđeno je i da lokalne samouprave imaju veću ulogu u stvaranju politika socijalnog stanovanja, a na osnovu smjernica iz Programa Vlade one su dužne da razviju Lokalne akcione planove u skladu u sa sopstvenim potrebama i mogućnostima.

Nepostojanje podataka o broju socijalnih stanova u Crnoj Gori, visina zakupa, kao i svojinska prava nad socijalnim stambenim jedinicama su najveći problemi kada govorimo o socijalnom stanovanju. Donošenje nacionalne strategije o socijalnom stanovanju doprinijeće poboljšanju rezultata u ovoj oblasti i na taj način bi se pomoglo većem broju građana, poručila je Popović.

Učesnicima foruma se obratio i predsjednik Unije slobodnih sindikata Crne Gore Srđa Keković koji je rekao da postoji mnogo toga što nam daje za pravo da budemo nezadovoljni odnosom države prema socijalnom stanovanju.

U prilog svojoj tvrdnji iznio je podatak da Vladin program 1000 plus stanova nije ispunio ni najosnovnija očekivanja, svega 433 stanova je prodato po tržišnim cijenama. Prema njegovim riječima potrebno je preispitati poslovanje ,,Crnogorskog fonda za solidarnu stambenu izgradnju“ kojeg su osnovali Vlade Crne Gore, Unija poslodavaca Crne Gore i Savez slobodnih sindikata Crne Gore. Takođe neophodno je preispitati odluke po kojima samo dio građana preko ovog preduzeća može doći do socijalnog stambenog prostora.

,,Ono zašta se mi u Unije slobodnih sindikata zalažemo je nacionalizacija Fonda i njegovo stavljanje u funkciju svim građanima ‘’, rekao je Keković.

Reagujući na izjave Kekovića, Vojislava Popović je naglasila da je projekat 1000 plus bio u skladu sa zakonom i da se pri izgradnji stanova nije bilo povlašćenih preduzeća. Ona je objasnila da preko ,,Crnogorskog fonda za solidarnu stambenu izgradnju “ stambeno pitanje mogu da riješi državni službenici i namještenici, kao i svi drugi koji ispunjavaju propisane uslove.

Pronalaženje održivog sistema finansiranja politika i programa socijalnog stanovanja postavlja se kao najvažnije pitanje koje moramo što prije riješiti, smatra Vladimir Bošković iz organizacije Libertask.

,,Progresivno oporezivanje stanova dovelo bi do toga da ljudi povedu računa o tome kako gazduju svojim vlasništvom, odnosno podstaklo bih ih da te stanove daju pod zakup“, saopštio je Bošković. On je takođe izrazio sumnju u sposobnost lokalnih samouprava da bez pomoći države uspješno sprovode politike socijalnog stanovanje.

Nakon što su govornici završili sa svojim izlaganjima ostali učesnici foruma su imali priliku da predoče svoja iskustva vezana za ovu tematiku. Budimirka Đukanović iz Ministrastva rada saopštila je da se trenutno u Crnoj Gori sprovodi ,,Regionalni stambeni program“ u okviru kojeg je već izgrađeno na desetak stanova namijenjenih socijalnom stanovanju.

Istakla je da ovaj program najvećim dijelom donacija koja služi za rješavanje stambenog pitanja raseljenih lica i da se kvadrat stana kroz ovaj program gradi za 350 Eur, što je suprotno tvrdnjama da je cijena kvadrata mnogo veća.

Olga Tuzović iz Agencije za stanovanje Podgorice naglasila je da politike moramo prilagoditi različitim grupama čije stambeno pitanje želimo da rješimo, odnosno da moraju postojati posebni programi za manjinske grupe, studente, nezaposlene, samohrane roditelje.

Ukoliko crnogorsko društvo posmatrano kao piramidu čiju bazu čini socijalno najugroženiji dio stanovništva koji je u velikoj mjeri zavisan od raznih oblika socijalne pomoći, a na vrhu se nalaze imućni pojedinci. Politike socijalnog stanovanja moraju prije svega biti usmjerene na one koji se nalaze između pomenutih grupa, odnosno one trebaju biti pristupačne širokom krugu građana koji nemaju rješeno stambeno pitanje.

U zaključcima skupa kao glavni preduslovi za napredak u ovoj oblasti prepoznati su : potreba za preciznim identifikovanjem ciljnih grupa kojima su namijenjene politike socijalnog stanovanja, detaljan popis stanova u društvenom vlasništvu i veća uključenost građana u određivanju prioriteta politika socijalnog stanovanja.

Korišćenje recikliranih materijala, gradnja objekata u skladu sa principima energetske efikasnosti smanjili bi troškove izgradnje i uticali bi na racionalizaciju troškova boravka i korišćenja ovog stambenog prostora.

Na skupu je najavljeno i osnivanje mreže civilnog društva koja bi se bavila pitanjima vezanim za politike i programe socijalnog stanovanja.

Preporuke skupa

Predstavnici civilnog društva iznijeli su preporuke sa skupa koje mogu dovesti do unaprijeđivanja politike socijalnog stanovanja u Crnoj Gori. Posebno su istaknute potrebe:

- -Razvijanja održivog sistema finansiranja politika socijalnog stanovanja, koji bi omogućio sprovođene dugoročnih planova. Jedna od mjera koja može pomoći pronalaženju održivog sistema je i progresivno oporezivnje vlasnika više stambenih jedinica.

- - Nacionalizacije stambenog fonda koji je u društvenom vlasništvu.

- -Sprovođenja popisa stanova koji su u vlasništvu države ili društvenih kolektiva.

-Usmjeravanja politike socijalnog stanovanja isključivo prema ciljnim grupama koje nisu u mogućnosti da sopstvenim prihodima rješe stambeno pitanje ;

- -Razvijanja rentalne politike kao segmenta socijalnog stanovanja;

- - -Podsticanja privatno-javnog partnerstva putem kojeg se može regulisati stambeno pitanje određenih grupa (radnici, studenti....). Partner države može biti profitne i neprofitne organizacije, kao i drugi subjekti koji mogu doprinjeti rješenju problema;

- -Prepoznavanja pitanja socijalnog stanovanja kao ustavne kategorije;

- -Posvećivanja veće pažnje socijalnoj inkluziji lica koji su korisnici programa socijalnog stanovanja a koji pripadaju nekoj od vulnerabilnih grupa;

- - -Bolje saradnje civilnog društva i državnih organa u procesu definisanja potreba građana, kao i u procesu kreiranja i sprovođenja politika socijalnog stanovanja.

-

Composed with the free HTML G Editor.