facebook  twitter

Nastanak i razvoj bespravne gradnje u Crnoj Gori, posljedica je raskoraka između realnih potreba za stanovanjem sa jedne te stambene ponude i tražnje sa druge strane, uz njihovu istovremenu neusaglašenost kroz stambene, zemljišne, prostorne i razvojne politike. U crnogorskoj praksi, ovakva gradnja je u prvom redu rezultat vrlo rigidnih zakona i planske regulative, koji su propisivali visoke standarde gradnje i korišćenja prostora, u uslovima slabih kapaciteta za njihovo sprovođenje.Sa nešto manjim intenzitetom, nelegalna gradnja se počela javljati još 70-godina prošlog vijeka, uglavnom u gradovima koji su zbog mogućeg zapošljavanja bili migracioni cilj stanovnika provincije (neformalni objekti osnovnog stanovanja), te gradovima na primorju (vikendice ili kuće sa aprtmanima za izdavanje gostima tokom turističke sezone). U periodu 1991-2001 dinamika gradnje ovakvih objekata se višestruko povećala idući ka eksplozivnoj fazi koja je uslijedila u periodu nakon 2000. godine.

Orto-foto snimak

08 maj 2018

Orto-foto snimak je zapravo karta, odnosno panimetrijska fotografija iz vazduha, koja daje izuzetno bogat i detaljan prikaz panorame i objekata, sa mogućnošću sagledavanja izgleda fasada i spratnosti objekata. U 3D rezoluciji dostupni su različiti slojevi podataka, pa između ostalog postoji mogućnost preklapanja sa katastarskom kopijom plana, urbanističkim planovima, izračunavanja razdaljine i površine objekata itd. Postupak legalizacije neće otpočeti za sve bespravne objekte nakon podnošenja zahtjeva. Naime, bespravni objekti koji su uklopljeni u važeća planska dokumenta, započinju sa postupkom odmah nakon podnošenja zahtjeva, dok se postupci legalizacije za objekte koji nisu predviđeni važećim planskim dokumentima prekidaju do stupanja na snagu odluke o donošenju plana generalne regulacije Crne Gore, koji će odlučiti da li će se postupak nastaviti, ukoliko ti objekti budu prikazani na orto-foto snimku i uklopivi u plan generalne regulacije Crne Gore ili će u protivnom zahtjev za legalizacijom bespravnog objekta biti odbijen.

Plan generalne regulacije Crne Gore je planski dokument kojim se detaljnije određuju ciljevi i mjere prostornog i urbanističkog razvoja Crne Gore, uz uvažavanje specifičnih potreba koje proizilaze iz regionalnih posebnosti, razrađuju ciljevi planiranja prostora i uređuje racionalno korišćenje prostora i područja mora, u skladu sa ekonomskim, socijalnim, ekološkim i kulturno-istorijskim razvojem.

Prostor je, u urbanističkom smislu, skup svih prirodnih i izgrađenih struktura na površini, iznad ili ispod površine zemlje i vode, do granice dokle dopiru neposredni uticaji ljudske djelatnosti. Potreba i obaveza da se upravlja prostorom i promjenama u njemu, podrazumijeva prije svega društvenu regulaciju života i upravljanje ponašanjem ljudi, regulisanje odnosa i uspostavljanje harminizacije opšteg interesa i interesa pojedinaca. U tom smislu se srećemo sa pojmovima: prostorno uređenje i prostorno planiranje.

Za formiranje organa upravljanja u stambenim zgradama, potrebno je nadležnom Sekretarijatu lokalne samouprave, predati sledeće:

U cilju unapređenja sistema izgradnje i održavanja stambenog fonda treba osnovati stambeni fond na opštinskim nivoima, s obzirom da je stanje na opštinskom nivou u velikom zaostatku sa potrebama. Na državnom nivou je ulogu Nacionalnog stambenog fonda djelimično preuzeo CFSSI.

Priča sa terena

08 maj 2018

Zakonom o socijalnom stanovanju je propisano da pravo na socijalno stanovanje imaju svi državljani Crne Gore bez rješenog stambenog pitanja. Određene su prioritetne grupe i načini na koje one mogu ostvariti svoja prava. Predviđeno je da lokalne samouprave imaju najveću ulogu u provođenju politika socijalnog stanovanja. Sve one dužne su, na osnovu smjernica Programa Vlade za razvoj socijalnog stanovanja, da razviju Lokalne akcione planove u skladu sa sopstvenim potrebama i mogućnostima. Prema podzakonskim aktima, samo porodica u stanju socijalne potrebe može biti korisnik stana, a koja u smislu Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti ostvaruju pravo na materijalno obebjeđenje porodice.

Crna Gora, kao potpisnik međunarodnih sporazuma i konvencijama koje tretiraju oblast socijalnog stanovanja, obavezala se da će preuzeti sve neophdone mjere i obaveze u cilju rješavanja problema obezbjeđivanja advekvatne stambene jedinice kod socio-ekonomskih ugrženih kategorija.

Politika socijalnog stanovanja, predstavlja dio stambene politike jedne države. Neophodnost i potreba za socijalnom stambenom politikom, izražena je posebno u državama koje su prošle period tranzicije političko-ekonomskog sistema, što je imalo za posljedicu nemogućnost rješavanje stambenog pitanja kod socio-ekonomski ugroženih slojeva društva.

Adekvatno stanovanje kao važan aspekt socijalne kohezije je dugo uključeno u univerzalna prava u više od sto nacionalnih ustava. Sa Lisabonskim ugovorom, Povelja o osnovnim pravima, uključujući i pravo na pomoć za stambeno zbrinjavanje, postala je dio pravne osnove za politike EU.